Lordoza – Plan ćwiczeń usprawniających

Lordoza – Plan ćwiczeń usprawniających

Podstawowe ćwiczenia mają charakter gimnastyki korektywnej, łagodzącej nadmierną lordozę lędźwiową i wzmacniającej wiele grup mięśniowych, co zabezpiecza chorego przed nadmiernymi ruchami i przeciążeniem. Poszczególne etapy obejmują ćwiczenia w pozycji leżącej, półleżącej, siedzącej i stojącej, począwszy od skurczów izometrycznych z przejściem do skurczów izotonicznych i pracy dynamicznej.λίμπιντο

Końcowym etapem jest uruchomienie kręgosłupa i zwiększenie jego ruchomości i gibkości przez stosowanie ćwiczeń rozciągających i rozluźniających, z wyłączeniem forsownych skłonów i skrętów tułowia, będących często czynnikiem patogenetycznym w bólach kręgosłupa, oraz przejście do ruchów użytkowych, wykonywanych w życiu codziennym i pracy zawodowej.κατά

Ogólny plan ćwiczeń usprawniających obejmuje (wg Singera i Lehmanna):formexplode efekts

1.    Uświadomienie choremu właściwego położenia miednicy. W tym celu zaleca się choremu leżącemu na grzbiecie ze zgiętymi kolanami trzymać jedną rękę na brzuchu, a drugą przesuwać pod lędźwiami i wyczuwać ułożenie miednicy przy wyginaniu i spłaszczaniu okolicy lędźwiowej oraz przy prostowaniu i zginaniu kończyn dolnych. Podobne ułożenie rąk i wyczuwanie położenia miednicy zaleca się choremu w pozycji siedzącej na ławce lub krześle, przy równoczesnym wyginaniu okolicy lędźwiowej do przodu i do tyłu. Pogłębianie i spłaszczanie Iordozy lędźwiowej zalecamy choremu również w pozycji stojącej w odległości 15—20 cm od ściany, z równoczesnym oparciem grzbietu o ścianę. To samo ćwiczenie poleca się wykonać jak wyżej, przeciw oporowi rąk i z uginaniem kolan, a następnie bez oparcia o ścianę i bez kontroli rąk.formexplode efekts

2.    Utrzymanie elastyczności mięśni krzyżowo-lędźwiowych oraz wiązadeł krzyżowych tylnych. Chory leży w pozycji na grzbiecie z kończynami dolnymi zgiętymi w stawach biodrowych i kolanowych. Kinezyterapeuta naciska rytmicznie na kolana i powoli unosi miednicę chorego od podłoża. W następnym ćwiczeniu chory sam przyciąga rytmicznie zgięte podudzia do klatki piersiowej. Kolejne ćwiczenia: chory leży na grzbiecie, stawy biodrowe zgięte i kończyny dolne wyprostowane wzdłuż ściany; zginanie w kolanach i prostowanie; następnie to samo ćwiczenie z przyciąganiem zgiętych kolan do brzucha. Pozycja siedząca: podudzia wyprostowane. Zbliżanie rąk do stóp zgiętych w stawach skokowo-goleniowych przez pochylenie się do przodu. Ćwiczenia rozwijające gibkość nie mogą sprawiać bólu. Należy je wykonywać rytmicznie l synchronicznie z oddychaniem (wydech w czasie zginania, wdech w czasie prostowania).formexplode efekts

3.    Wzmocnienie mięśni brzucha i pośladków. Ćwiczenia mięśni brzucha: leżenie na grzbiecie, ręce na karku, zbliżanie kolan do klatki piersiowej i unoszenie głowy (wydech), powrót do pozycji wyjściowej (wdech). W tej samej pozycji zginanie kończyn dolnych z odrywaniem pośladków od podłoża i unoszenie głowy (wydech), powrót do pozycji wyjściowej (wdech). W tej samej pozycji unoszenie kończyn dolnych do pionu i głowy a następnie pedałowanie i zataczanie kół kończynami dolnymi. W tej samej pozycji, przy stopach opartych o podłoże, unoszenie tułowia z wymachem kończyn górnych przed siebie (wydech), powrót do pozycji wyjściowej (wdech).

Ćwiczenia powyższe należy wykonywać powoli i dokładnie, przeciwdziałając lordozie i unikać reakcji bólowej: w czasie skurczu mięśni brzucha — wydech, w czasie rozkurczu — wdech.

Ćwiczenia mięśni pośladkowych. Wszystkie ćwiczenia przywracające prawidłowe ułożenie miednicy mają charakter synergiczny i łączą w sobie skurcze statyczne mięśni brzucha i pośladków oraz skurcze dynamiczne. Te ostatnie najlepiej wykonywać w pozycji leżącej na brzuchu na stole przy zwisających kończynach dolnych. Należy powoli unosić kończyny dolne ku górze bez pogłębiania lordozy lędźwiowej

4. Przywrócenie w miarę możliwości prawidłowej postawy. Ćwiczenia przywracające prawidłową postawę i zapewniające sprawniejsze wykonywanie czynności życia codziennego oraz pracy zawodowej obejmują rozpracowanie optymalnych postaw i wzorców ruchowych.

Pozycja stojąca i chód. Należy unikać pogłębiania lordozy, chodzić na lekko zgiętych kolanach, na niskich obcasach, kołysząc miednicę ku tyłowi i wciągając brzuch.

Pozycja siedząca. Należy siedząc umieszczać kolana wyżej niż biodra, w samochodzie zbliżyć siedzenie do kierownicy (ewentualnie umieścić poduszkę za lędźwiami i pod udami).

Pozycja leżąca. Należy używać materaców raczej twardych niż miękkich. W leżeniu na grzbiecie trzeba umieszczać poduszkę pod kolanami, w leżeniu na boku ułożenie „psa myśliwskiego”.

Badania elektromiograficzne Asmussena, Poulsena i Rasmussena nad optymalnym obciążeniem kręgosłupa przy dźwiganiu ciężarów wykazały, że około 70% maksymalnej siły skurczu izometrycznego mięśni grzbietu powinno być granicą obciążenia przy jednorazowym i krótkotrwałym podnoszeniu ciężarów. Jeżeli podnoszenie ciężaru ma być powtarzane w rytmie 10—30/min, nie należy przekraczać 40—55% siły skurczu izometrycznego, a przy dźwiganiu dłuższym niż około 1 minuta — wartość siły należy obniżyć do 30—35% siły maksymalnej. Podane wartości obliczono w odniesieniu do siły mięśni grzbietu wystarczającej do przeniesienia ciężaru bez szkody dla zdrowia, w razie jednak znacznego obniżenia siły innych mięśni, np. ramion lub rąk, również podane wartości mogą być niższe.

Technika podnoszenia i dźwigania ciężarów otpiera się na kilku zasadach: 1) utrzymanie tułowia w pozycji wyprostnej, 2) przygięcie bródki do klatki piersiowej, 3) zbliżenie łokci do linii środkowej, 4) odpowiedni chwyt dłonią, 5) właściwe ustawienie stóp. Podnosząc ciężar trzeba napinać mięśnie grzbietu i utrzymywać wyprostowany tułów, co zapewnia równowagę mięśni oraz równomierny nacisk na kręgi i tarcze międzykręgowe, ułatwia rozluźnianie mięśni. Ustawienie stóp powinno spowodować przesunięcie środka ciężkości ku przodowi i środkowi, co zwiększa stabilizację ciała i chroni przed poślizgiem.

Działanie profilaktyczne ruchu, czyli tzw. kinezyprofilaktyka, ma na celu przede wszystkim stabilizację kręgosłupa przez wzmocnienie mięśni grzbietu i brzucha, a poza tym rozwój indywidualnych właściwości ruchowych potrzebnych człowiekowi do zapewnienia bezpieczeństwa w pracy i poza pracą.

W szczególności należy unikać postaw zwiększających lordozę, pochylania się do przodu, zwłaszcza przy wyprostowanych nogach, nieruchomego stania, wilgoci, zimna i przeciągów. W razie bólów stosować ciepło oraz ułożenie rozluźniające, a zalecane ćwiczenia wykonywać codziennie. Osoby starsze muszą brać pod uwagę większą męczliwTość i sztywność mięśni. Osoby otyłe mogą mieć trudności przy wykonywaniu niektórych cwiczeń, trzeba je więc przekonać, że lepiej ćwiczyć mniej a dobrze, niż więcej a źle. Osobom zbyt usztywnionym trzeba zalecać więcej ćwiczeń dynamicznych (gibkościowych), natomiast osobom o budowie wiotkiej, astenicznej — więcej ćwiczeń statycznych vpostawy) i fonicznych.